Sinkretizmi baštinskih ustanova u Bosni i Hercegovini: prilog naučnoj valorizaciji njihovih historijskih veza i aktuelnih odnosa

Sažetak

Tradicija, kao i aktuelna praksa baštinskih ustanova u Bosni i Hercegovini, kao svoje kontinuirano obilježje pokazuje odlike sličnih razvojnih obrazaca, ali i tekućih praksi između najdominantnijih predstavnika baštinskih ustanova današnjice – arhiva, biblioteka i muzeja. Konvergirane prakse baštinskih ustanova uopće pronalaze se kroz cjelokupnu njihovu historiju, kako na općem, globalnom, tako i na bosanskohercegovačkom, dakle, partikularnom nivou. Iako su posve vidljivi paralelizmi, ali i specifičnosti u tradiciji te u aktuelnom djelovanju baštinskih ustanova u Bosni i Hercegovini, u bosanskohercegovačkoj naučnoj publicistici očita je praznina u bavljenju uporednim proučavanjem međuodnosa najrazvijenih baštinskih ustanova ovog prostora, kako u njihovoj dijahronijskoj, tako i u sinhronijskoj perspektivi. I pored toga što su jedinstvena historijska ishodišta, kao i kasnija oslanjanja te konvergiranje ustanova jednih s drugima potpuno razvidna i na primjerima prošlosti bosanskohercegovačkih biblioteka, arhiva i muzeja, stvarni sinkretizam ustanova danas je još očitiji – nerijetko potaknut promjenama u širem informacijsko-komunikacijskom okruženju, ali i izmijenjenim očekivanjima korisnika. Interdisciplinarni pojam sinkretizma u predmetnom radu koristi se u svojem prenesenom smislu, opisujući procese razvoja baštinskih ustanova iz zajedničkih ishodišta, ali i njihova kasnija približavanja kroz pojave kakve su: zamjenska uloga jedne baštinske ustanove do formiranja druge, jedinstveno čuvanje baštinske građe bez institucionalne podjele, objedinjeno djelovanje arhiva, biblioteka i muzeja “pod jednim krovom”, sve do zajedničkih digitalizacijskih projekata, okupljanja baštinske profesije unutar zajedničkih profesionalnih organizacija, kao i, na kraju, pitanja zajedničkih akademskih programa, koji pod generičkim pojmom informacijskih nauka integriraju tri istaknute baštinske discipline i u ovim okvirima. Stoga predmetni rad ima za cilj doprinijeti naučnoj valorizaciji veza između bosanskohercegovačkih baštinskih ustanova i profesija kako u prošlosti, tako i sve do danas.